مشکلات غیر سیاسیِ سیستم کارتهای بانکی
ایران چیست؟؟؟
1مهر1390
تقریبا تمام کارشناسان حوزه کارت های بانکی و دستگاه های پوز می دانند که
سامانه و قوانین تجاری که توسط بانک مرکزی ایران برای کارتهای بانکی و
دستگاههای پوز وضع شده است؛ کاملا من(او) درآوردی است و تقریبا با هیچ سیستمی در
دنیا مشابهت و معادلت و سنخیت و ... ندارد! (اگر چه من هم تمام دنیا را
نگردیده ام)
این قضیه از آنجا ناشی شد که وقتی خواستند سیستم کارت را
شروع کنند، هیچ شرکت و کشوری حاضر به همکاری و ارتباط مالی با ایران نشد.
بانک مرکزی هم گفت: حالا که چنین است، ما هم چیزی درست میکنیم که بهتر از آنها
باشد. و شد این که شد. غول بی شاخ و دمی که تغییر دادن یا جمع کردن آن کاری
بسیار سخت است.
بعضی عنوان می کنند که مشکلات سامانه پوز در ایران مربوط
به تعدد آن در فروشگاه است و اگر فقط یکی در مغازه نصب بشود! اکثر مشکلات
حل می گردند؟ یکی از دلایل آنها صرفه جویی در هزینه است و می گویند که با
کم شدن تعداد پوز در فروشگاه، هزینه هم کم می شود. این گفتار در ابتدا درست
است اما این اشکال در مقایسه با ضعف آن و مشکلات کلان تر سامانه ی پوز،
اصلا قابل اعتنا نیست.
اما اگر دوستان بانک مرکزی مشکلات دیگر را هم حل می
کردند، موافقت با طرح های آنان امکان پذیر بود. ولی آنها به همین مقدار
بسنده کرده و سایر مشکلات را رها کرده اند. آنها فکر می کنندکه مشکلات
سامانه پوز را حل کرده و بانک ها را از شر قوانین ناقص بانک مرکزی و فرهنگ
غلطی که نهادینه شده نجات می دهند. اما نه تنها مشکلات را حل نمی کنند بلکه
در حالی که شدت آن پا برجا است، فقط تغییر جهتی اندک برایش تدارک می بینند.
روش جدید مدتی دل را خوش می کند، اما بعد از آن سردردی زیاد به همراه دارد.
بد نیست چند مشکل یا تفاوت یا فرق ما با کشورهای دیگر را
در زمینه سامانه پوز یادآور شویم. مشکلات ما این قبیل موارد هستند نه تعدد
پوز در فروشگاه. و در پرانتز، وضع هر مورد را در خارج از ایران می آوریم:
- در ایران هزینه دستگاه توسط بانک یا
شرکت پی.اس.پی تامین میشود (در خارج توسط فروشگاه خریده می شود)
- در ایران هزینه تراکنش به مرکز سویچ
بین بانکی و بانک یا شرکت پذیرنده، توسط صادر کننده کارت انجام میشود (در
خارج بر عکس است و توسط شرکت یا بانک پذیرنده به صادر کننده کارت است)
- در ایران از دارنده کارت کارمزد خرید
نمی گیریم (در خارج از دارنده کارت کارمزد می گیرند)
- در ایران از دارنده کارت کارمزد
دریافت پول از خودپرداز نمی گیریم (در خارج از دارنده حدود یک درصد کارمزد
می گیرند)
- در ایران برای نصب و آموزش و راه
اندازی دستگاه کارمزد نمی گیرند (در خارج کارمزد زیادی برای راه اندازی و
نگهداری سالانه می گیرند)
- در ایران برای نصب پوز بازاریابی می
کنند و فروشگاه ناز می کند ( در خارج فروشگاه خودش متقاضی است)
- در ایران بی حساب و کتاب پول و چک
پول چاپ می کنند که در تقابل با پوز است و شرکت پی.اس.پی را ورشکست می کند
(در خارج معامله با پول نقد بازار سیاه تلقی می شود)
- در ایران کارمزد مرسوم برای شرکت یا
بانک پذیرنده ناکافی و زیان بار است (در خارج برای شرکت و بانک پذیرنده و
صادر کننده کارت سود آور است)
- در ایران قوانین و مقررات تجاری و
کار و این بازی، کاملا به ضرر شرکت یا بانک پذیرنده است و آنها را ورشکست
می کند(در خارج قوانین و مقررات تجاری و کاری و سایر قوانین مملکتشان درست
و حرفه ای و هماهنگ با هم هستند)
- .............
مشکلات ما این قبیل مسایل هستند، نه تعدد پوز در بعضی
از فروشگاه ها. وقتی ما یک برنامه و مقررات درست نداریم که چرخه تجاری را
درست تعریف کند و تمام عناصر را صحیح منتفع نماید، چرا فقط به دنبال کم
کردن تعداد پوز در فروشگاه هستیم. اگر چند سال طول بکشد تا یک مشکل بسیار
کوچک حل شود، بقیه مشکلات احتمالا در قرن بعدی درست می شوند.!
یکی از نتایج سیاست ها و روشهای غلطی که بنیاد نهاده ایم
اینست که حدود هر 4 ساعت یک دستگاه پوز گم می شود و هزینه آن سوخت می گردد.
این رقم آماری است که فقط در یکی از بانک های بزرگ کشور که دارای پشتیبانی
پیگیر و دقیقی میباشد تهیه شده است.
دلیلش اینست که فروشگاه دلش برای دستگاه نمی سوزد و پولی برایش نداده و پی
گیری خاصی که توام با پرداخت هزینه یا جریمه و مانند آن برای او باشد، به دنبال ندارد.
اگر دستگاه گم نشود، دلسوزانه هم نگهداری نمی شود و میزان
خرابی و شکستگی آن زیاد است.
مشکلات آنقدر زیاد هستند که ما فقط به اندکی اشاره کردیم.
در ماه های بعدی به مشکلات مهم دیگری که در راه داریم می پردازیم. مشکلاتی
که دهها و صدها برابرِ ارزشِ تمام پوزهای نصب شده در ایران برایمان هزینه
درست کرده اند و در حال تولید هزینه بیشتر هستند.