نگاهي به كاربرد كارت بانكي در جايگاه سوخت آمريكايي


     جايگاه‌هاي سوخت آمريكايي مانند ساير فروشگاه‌ها و مراكز خريد آن، كارت‌هاي بانكي مانند ويزا و مستركارد را مي‌پذيرند. شركت‌هاي صادر كننده و گاهي پذيرنده در بعضي شرايط و براي بعضي مارك‌ها تخفيف يا جايزه نيز برقرار مي‌نمايند. ايجاد شرايط تشويقي عمدتا مربوط به صادر كننده كارت است كه براي رسيدن به منافعي در دراز مدت آنرا ايجاد مي‌كند. به عنوان مثال اگر شركتي در ابتداي راه باشد، براي شناسايي خود و رسيدن به نقطه رقابتي با ساير همكاران خود، مي‌تواند از مزاياي تبليغاتي و تشويقي جايزه استفاده كند.

     كارت‌هايي از نوع اعتباري نيز وجود دارند كه فقط براي جايگاه‌هاي سوخت كاربرد دارند و تشويق‌ها و تخفيف‌هايي نيز با همكاري شركت عرضه كننده سوخت مي‌دهند. مصرف سوخت با كارت بانكي در سال 2006 به 219 ميليارد دلار رسيد كه شامل تمام انواع كارت از قبيل شخصي، همگاني، اداري و سازماني، اعتباري و نقدي مي‌شد. حدود 54 درصد سهم ويزا و مستر كارد، 14 درصد سهم كارت‌هاي سازماني و دولتي، 13 درصد شخصي، 11 درصد نقدي رمزدار، 5 درصد امريكن اكسپرس و 3 درصد ديسكاور بود.

     موضوع مهمي كه رخ داد رشد سهم كارت‌هاي نقدي رمزدار بود. سهم عمده مربوط به شركت شِل مي‌شد كه كارت‌هاي نقدي و رمزدارِ ويزا و مستركارد را در جايگاه‌هاي خودكار (سلف سرويس) خود مي‌پذيرفت. درصد سهم كارت‌هاي نقدي رمزدار به 11 درصد از كل مصرف مي‌رسد. سهم هر يك از شركت‌هاي پذيرنده كارت در جدول 1 آمده است.

سهم شركت‌هاي پذيرنده كارت در سال 2006
جدول 1
عنوان سهم ميليارد دلار درصد رشد+
ويزا و مستر كارد 117 14
سازماني، دولتي و مشابه 31 26
اختصاصي 29 5
نقدي رمزدار 24 26
امريكن اكسپرس 11 12
ديسكاور 7 17
مجموع 219 15

     كارت‌هاي اختصاصي در مجموع 800 ميليارد تراكنش يا دريافت سوخت انجام دادند كه مقداري كمتر از سال قبل بود. ويزا و مستركارد در مموع بيش از نيمي از سهم مالي را بر عهده دارند و بيشترين سهم آنان مربوط به كارت اعتباري است. سهم چند شركت نفتي بزرگ به ترتيب اكسان موبيل 29 ميليارد دلار، شل 28 ميليارد دلار، بي.پي 23 ميليارد دلار، شِورون 20 ميليارد دلار شد. مختصري از آمار كارت‌هاي اختصاصي شركت‌هاي نفتي در جدول 2 آمده است.

كارت‌هاي اختصاصي شركت‌هاي نفتي در سال 2006
جدول 2
عنوان مقدار درصد رشد
مبلغ كل (ميليون دلار) 778 19 2 +
تعداد تراكنش‌ها 000 210 633 8 -
كل حساب‌ها 000 421 30 3 -
حساب‌هاي فعال 000 138 15 5 -
كل كارت‌ها 000 898 52 5 -

     اگر چه تمام شاخص‌ها رشد منفي داشته‌اند كه نشان دهنده مهاجرت به سمت كارت‌هاي همه منظوره است اما مبلغ كل مصرف، رشد مثبت داشته است. مشاهده مي‌شود كه تعداد كارت‌ها تقريبا دو برابر حساب‌ها است.

ميانگين مبلغ سوخت گيري در هر بار مصرف 32 دلار،
ميانگين مصرف به كل حساب‌ها 650 دلار،
ميانگين مصرف به كل حساب‌هاي فعال 1307 دلار و
ميانگين مصرف به تعداد كل كارت‌ها 373 دلار است.

ميانگين تعداد تراكنش‌ها به تعداد كل حساب‌ها تقريبا 21 عدد در سال،
ميانگين تعداد تراكنش‌ها به تعداد حساب‌هاي فعال تقريبا 42 عدد در سال و
ميانگين تعداد تراكنش‌ها به كل كارت‌ها 12 عدد در سال 2006 است.