آماري از تعداد پوز و بررسي كارايي بانك‌ها

     هر بانكي رويه و سياست خود را در نصب و پشتيباني از نصب دستگاه پوز دنبال مي‌كند. هنوز رويه‌ها و انتظارات سرمايه گذار در اين زمينه استاندارد نشده و بايد تا چند سال ديگر منتظر ماند. نظرات زير بعضي از مهمترين سياست‌ها است:

1- بايد تا جايي كه امكان دارد حتي به قيمت راكد ماندن دستگاه تا چند سال آينده، تعداد بيشتري نصب كرد. چون:
        الف: بالاخره روزي از پوز استقبال خواهد شد و سود سرشاري عايد مي‌شود.
        ب: چون در يك فروشگاه حداكثر يك يا دو پوز مي‌توان نصب كرد، اگر دير بجنبيم جايي براي ما نخواهد ماند كه پوز نصب كنيم.
2- به اميد آينده‌اي كه هنوز نيامده نمي‌توان نشست. اگر پوز نصب مي‌كنيم، بايد در زمان معقولي هزينه خود را جبران كرده و سود آور شود. پوزها نيز بايد در مكان‌هايي نصب شوند كه حتما كار نمايند و حداقل يكي دو تراكنش در روز داشته باشند.
3- مهم اين است كه خريدهاي انجام شده توسط پوز، در حساب‌هاي بانك ما گردآوري شود. بنابراين اگر خودش هم سودآور نباشد مهم نيست. اگر خرج خودش را تامين كند كافي است. اگر نشد، حداقلي از هزينه را جبران كند.

     با اين سياست‌ها كار پيش مي‌رود و تفاوت زيادي در عملكرد و كارايي بانك‌ها مشاهده خواهيد كرد. در جدول زير مختصري از آمار نصب پوز به ترتيب تعداد نصب تا خرداد 86 بر گرفته از سايت بانك مركزي را ملاحظه مي‌نماييد.

     اگر فقط تعداد زياد نصب پوز مهم بود و ديگر هيچ؛ در اين صورت رتبه بندي جدول قبل بهترين محك و ميزان براي كارايي بانك بود. ولي چنين نيست و موارد ديگري مهم‌تر است كه بعضي از مهمترين‌ها به قرار زير هستند:

1- جمع كل مبالغ خريد توسط پوزهاي يك بانك در يك ماه
2- متوسط خريد يك پوز در يك ماه
3- جمع كل تعداد تراكنش‌هاي يك بانك در يك ماه
4- متوسط تعداد تراكنش يك پوز در يك ماه

     در موارد ذكر شده قبل، متوسط‌ها معيار و محك هستند و قدر مطلق‌ها چندان نشانگر كارايي نمي‌باشند، اما نشانگر قدرت و حجم كار مي‌باشند. به عنوان مثال اگر جمع كل مبالغ خريد توسط پوزهاي يك بانك در يك ماه زياد باشد خيلي خوب است ولي بايد ديد كه اين مبالغ را با چه قيمتي جمع آوري كرده است. اگر بخواهيم تعداد پوزهاي نصب شده را به هر قيمتي بالا ببريم حتي به قيمت كار نكردن و راكد ماندن دستگاه، مي‌توان تعداد زيادي را به يك شركت واگذار كرد و او با خواهش و التماس و هر نحو كه شده پوز را نصب كند و از مغازه خارج شود. بانك نيز پوزهاي راكد را جمع آوري نكند و براي بالا بودن آمارش به همان نحو راكد حفظ نمايد.

     رتبه بانك‌ها بر اساس معيار اول به قرار زير است:

بعضي از ارقام براي راحتي گرد شده‌اند.

     رتبه بانك‌ها بر اساس معيار دوم با شرط دارا بودن بيش از 5 هزار پوز به قرار زير است:

     مشاهده مي‌شود كه بانك ملي با فاصله زيادي اول است و اگر بخواهيم آنرا با متوسط مبلغ كه حدود 4 ميليون ريال است مقايسه كنيم يا تعداد پوزهايش را تراز كنيم، معادل 200هزار پوز مي‌شود.

رتبه بانك‌ها بر اساس معيار سوم با شرط دارا بودن بيش از 5 هزار پوز به قرار زير است:

مشاهده مي‌شود كه بانك پارسيان با فاصله زيادي در صدر قرار دارد و تقريبا مساوي تمام بانك‌هاي ديگر تراكنش دارد. در اين زمينه جاي تقدير دارد و مي‌توان گفت كه نيمي از بار فرهنگ سازي بر عهده اين بانك بوده و هست.

رتبه بانك‌ها بر اساس معيار چهارم و با شرط دارا بودن بيش از 5 هزار پوز به قرار زير است:

مشاهده مي‌شود كه بانك ملت در رتبه اول قرار دارد و با فاصله ناچيزي بانك ملي در رتبه دوم است. اما فاصله ديگر بانك‌ها با ايندو بيش از دو برابر است. اگر بانك‌ها پوزهاي راكد را از فروشگاه‌ها جمع آوري نمايند، مقادير متوسط و سرانه آنها به واقعيت نزديك‌تر و بهتر مي‌شود. از نظر كلي مي‌توان گفت كه بانك ملي در زمينه نصب پوز و كارايي آن بسيار موفق‌تر از ديگران عمل كرده است.