ايجاد فرهنگ پرداخت قبوض الكترونيكي با ارشاد و تبليغ تنها
عملي نيست


     آمار پرداخت غيرحضوري قبوض تسهيلات شهري با استفاده از ابزارهاي پرداخت الكترونيكي (توسط اينترنت، خودپرداز، تلفن ثابت و تلفن همراه) به قدري پايين است كه مي‌توان مطمئن بود حتي مديران ارشد بانك‌ها نيز از آن استفاده نمي‌كنند. در يك آمار گيري ميداني كه در يكي از كنفرانس‌هاي مديران يكي از بانك‌هاي دولتي انجام داديم، بيش از نيمي از آنان از چگونگي پرداخت غير حضوري مطلع نبودند و كمتر از 10 درصد آنان از روش غير حضوري استفاده مي‌كردند. تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل. ديگر چگونه مي‌توان از مردم انتظار داشت كه به سمت پرداخت غير حضوري گرايش پيدا كنند.

مشاور شهردار تهران آمارهاي با ارزشي ارايه ارايه داده است كه قابل توجه مي‌باشند: 

- با اجراي بانك داري الكترونيك، تا 70 درصد از سفرهاي درون شهري حذف مي‌شوند
- 720 ميليارد تومان خسارت سالانه شيوه پرداخت غلط قبوض شهري است (كمتر از يك ميليارد دلار)
- حدود 600 ميليون قبض شهري در طول سال صادر مي‌شود
- 20 تا 25 درصد از سفرهاي درون شهري در تهران به پرداخت قبوض مختلف تعلق دارد
- اگر 10 درصد به اين قبوض در سال اضافه شود، حداقل 5 هزار كارمند اضافه در باجه نياز دارد

     اگر مقداري از اين آمار را هم بپذيريم، به سادگي مي‌توان به صرفه جويي زيادي كه روش غير حضوري ايجاد مي‌كند پي‌برد. اگر نصف اين مقدار را صرف رايانه‌اي نمودن امور كنيم، علاوه بر قبوض، تمام نظام بانكي را هم رايانه‌اي كرده‌ايم. 

     اما تا كنون پرداخت بسياري از قبوض شهري  به صورت غير حضوري شده است. سوال اين جا است كه چرا استقبال از آن تا اين حدِ تاسف آور كم است؟؟؟

     علل اصلي عدم استقبال مردم، موارد زير است:

1- روش ارشادي و تبليغي بانك‌ها بدون ايجاد انگيزه براي مصرف كننده
2- مشكل بودن روش غير حضوري در كوتاه مدت به نسبت حضور در شعبه
3- صفر بودن هزينه روش پرداخت حضوري

     براي جااندازي روش غير حضوري فقط بايد دست از روش ارشادي و تبليغي برداشته و بصورتي انقلابي عمل كرد. به ياد بياوريم كه مشكل توقف خودروها روي خطوط عابر پياده را چگونه در تهران حل كردند. با زبان خوش و ارشاد كاري از پيش نرفت كه نرفت. آنها با جريمه و پشت كار توانستند مشكل را حل كنند. اما اگر اكنون هم دست از پي گيري و جريمه بردارند، وضع مانند سابق مي‌شود كه همه ماشين‌ها روي خط عابر پياده مي‌ايستادند.

     براي جاافتادن روش پرداخت غير حضوري كه مزاياي چند صد ميليارد توماني دارد، بايد به روش انقلابي و بدون ترس و واهمه عمل كرد.

فقط روش‌هايي مانند زير كاربرد دارند:


1- از يك ماه ديگر و با ابلا به كليه بانك‌ها، هزينه كامل پرداخت حضوري در شعبه از مشتري محترم اخذ شود. به عنوان نمونه حدود 5000 ريال. در اين صورت شايد بانك‌هاي خصوصي هم اقدام به دريافت قبض نمايند.
2- شركت‌هاي ارايه دهنده خدمات، فيش‌هاي الكترونيكي براي مشتريان ارسال كنند. مثلا شركت ارتباطات سيار با پيام كوتاه اين كار را انجام دهد و شرح كامل را در اينترنت در اختيار مشتري قرار دهد.
3- شركت‌هاي ارايه دهنده خدمات، سايتي اينترنتي براي پرداخت قبوض درست كنند و منتظر عمل بانك‌ها نشوند.
4- پرداخت غير حضوري شامل كمي تخفيف از قيمت كل فيش شود. مقدار تخفيف آن حداكثر تا حدي باشد كه شركت‌ها براي دريافت از طريق حضوري خرج مي‌كنند. توجه داشته باشيم كه شركت‌ها مقدار زيادي براي روش حضوري هزينه مي‌نمايند. خطاي زيادي نيز ايجاد مي‌گردد.