مخابرات و ارتباط شعب بانك‌ها

     با فعال شدن آقاي مظاهري در سمت وزارت اقتصاد دولت قبل، هماهنگي با وزارت مخابرات بيشتر شد و با فشارهاي زيادي كه از اطراف و بدنه دولت وارد مي‌شد، ديو خفته بيدار گرديد و تعداد زيادي از خطوط مخابراتي اختصاصي از نوع نقطه به نقطه و ام.پي.ال.اس (P2P & MPLS) تحويل بانك‌ها گرديد.

     بعضي از بانك‌ها در اين ميان با سماجت زياد و نااميد از ديگران به دنبال دريافت ارتباط از مخابرات بودند. با گشوده شدن راه، سرعت خود را زياد كرده و تا ميتوانستند و جا داشت، خطوط بيشتري درخواست كرده و فعال نمودند. سرآمد اين‌ها بانك ملت و سپس بانك رفاه بودند كه هر دو تقريبا تمام شعب خود را مجهز به خطوط دريافتي از مخابرات ايران نمودند. بانك سپه و مسكن نيز از نظر درصد خطوط به نسبت تعداد شعب، در رده بعدي هستند. اگر به تاريخچه ذهني خود مراجعه كنيم، چهار بانك نام برده، از آنهايي بودند كه رابطه چندان گرمي با شركت خدمات نداشتند. سابقه برخورد بعضي نيز شهره خاص و عام است. زمان نشان داد كه سود بسياري از اين تصميم در زمينه ارتباطات بردند.

     گروه دوم بانك‌هايي بودند كه با شركت خدمات قرارداد داشتند و از ارتباط ماهواره‌اي سود مي‌بردند. اين بانك‌ها با توجه به محدويت راه حل و سامانه‌اي كه در اختيار داشتند، امكان استفاده مطلوب از خطوط مخابراتي را نداشتند يا براي استفاده از آن ترغيب نمي‌شدند. البته ناگفته نماند كه محدوديت ذكر شده عمدي و اختياري بود. اكنون نيز با توجه به درخواست اندكي كه دارند، آينده روشني را ترسيم نكرده‌اند!

     گروه سوم بانك‌هايي بودند كه محدوديت گروه دوم را نداشتند، اما با شركت مخابرات بر سر كيفيت خدمات بعد از فروش و نگهداري خطوط مخابراتي اختلاف داشتند و با تحليل‌هاي طولاني و مستمر، در پي عقد قرارداد براي دريافت خدمات با كيفيت بالا بودند. اين بانك‌ها محصول آماده‌اي هم براي كار نداشتند كه فشار آن باعث پيشبرد كار شود. در يكي از جلسات هماهنگي وزارت مخابرات و شبكه بانكي، يكي از مديران ارشد گروه سوم بر سر دريافت ابتدايي مشخصات كيفي و كيفيت خدمات بعد از فروش و قرارداد لازم با شركت مخابرات بحث مي نمود و ماه‌ها براين خواسته اصرار مي‌كرد، در حالي كه يكي از مديران ارشد گروه اول، ابتدا به دنبال دريافت خطوط اختصاصي با هر كيفيت ممكن بود و به مديران ارشد شركت مخابرات مي‌گفت كه سپس با همكاري يكديگر كيفيت را هم بالا مي‌بريم. به عبارت ديگر شعار آقاي هاشمي كه مي‌گفت اول راه بيانداز و بعد جا بيانداز را دنبال مي‌كردند. زمان نشان داد كه گروه اول موفق بودند و هزينه فعلي آنها بسيار ناچيزتر از گروه دوم است.

     گروه اول تقريبا به آخر خط رسيده‌اند و اگر براي خطوط شهرستان تا تهران يك پشتيبان مناسب بيابند، شبكه‌اي با كيفيت خوب و ارزان خواهند داشت. با توجه به استاندارد آي.پي كه انتخاب كرده‌اند و پهناي باند حداقل 64 هزار بيت بر ثانيه كه از شعبه تا مركز است، همه گونه نرم‌افزار و كاربردي مانند اتوماسيون اداري، خدمات پست الكترونيك، خدمات اينترانت، تلفن، ويديو، و كليه كاربردهايي كه تحت اينترنت قابل دسترسي است را مي‌توانند ارايه نمايند.

     گروه دوم كه از ماهواره خدمات (كه نوع خاصي است و با سرويس‌هاي كنوني كه عرضه مي‌شود فرق دارد) استفاده مي‌كنند، دو مشكل عمده دارند:
1- پهناي باند آن براي كليه كارهاي شعبه كافي نيست و ارتقاي آن با اين قيمت‌ها و تجهيزات اصلا به صرفه و صلاح نيست.
2- استاندارد انتخاب شده (غير از آي.پي است)، براي كارهاي امروزي مناسب نيست و خدماتي را كه گروه اول مي‌توانند به راحتي استفاده نمايند، نمي‌توانند داشته باشند.

بنابراين دو راه در پيش رو دارند:

1- از خدمات مخابرات استفاده نكنند و خدمات ماهواره‌اي با  استاندارد جديد خريداري كنند كه بعضي از بانك‌ها براي تعدادي محدود مناقصه نيز گذارده‌اند. براي اين كار خيلي دست به عصا حركت كنيد. شركت‌هايي كه مخابرات به رسميت شناخته است، هنوز از بلوغ و تجربه كافي برخوردار نيستند و در بعضي از حالات فرقي با يك شركت كوچك چند نفره كه يك بانك خود نيز مي‌تواند تاسيس كند ندارند.
2- از خدمات مخابرات استفاده نمايند و دركنار هزينه كمتر، به توان بالاتري هم برسند.

     گروه سوم به مزاياي خطوط مخابراتي زميني پي برده و در صدد است كه خود را به قافله مخابرات برساند. راه حل ديگر كه عده‌اي از كارشناسان بانك به دنبال آن هستند، ماهواره وي‌ست مانند شركت خدمات ولي با كيفيت و توان بيشتر و قيمت مناسبتر است. اين راه حل اگر براي نقاط دور افتاده يا بين شهرها ومركز استفاده شود و شركت مخابرات نيز جاگزيني نداشته باشد، راه حل بدي نيست.

     البته حالات و تفاوت‌هاي زيادي براي مطالب گفته شده در بالا وجود دارد كه از حوصله اين مقاله خارج است. خوشبختانه شركت فن‌آوري اطلاعات، آمار ارتباطات مخابراتي را به تفكيك بانك‌ها ارايه داده است كه در جدول 1 ملاحظه مي‌نماييد.

از جدول فوق بر مي‌آيد كه بانك ملت و رفاه با توجه به تعداد شعبه‌اي كه دارند، صد در صد از بستر زميني شركت مخابرات استفاده مي‌كنند. بانك هاي سپه و مسكن نيز بيش از 50 درصد از مخابرات استفاده مي‌كنند و در صورت نياز به صد در صد مي‌توانند برسند. بانك تجارت، كشاروزي و پست بانك با يك چهارم ظرفيت شروع كرده‌اند و قصد دارند كه به حداكثر برسند. بانك ملي و صادرات ظاهرا گرايشي به مخابرات ندارند. بانك صادرات با قراردادي كه براي طرح جامع با شركت خدمات منعقد كرده، آينده خود را ترسيم كرده و قرار است كه از ماهواره‌هاي وي ست استفاده كند. براي سرويس‌هاي ديگر نيز بايد فكري كند. بانك ملي هنوز آينده خود را بيان نكرده، اگر چه قراردادهايي براي اينكار بسته است. بانك‌هاي ديگر با توجه به تعداد كم شعبه در وضعيت خوبي هستند.

     آخرين خبر خوش ولي تكراري از نظر بد قولي اينست كه مديران ارشد و داراي ربط مخابرات قول داده‌اند كه تا آخر سال 1384 كليه خطوط درخواستي بانك‌ها كه حدود 18000 ارتباط است را تحويل دهند. البته اگر مديران ارشد و بي ربط مخابرات سد راه نشوند.