نيم درصد كارمزد هم زياد است

     نيم درصد كارمزد گرفتن از اكثر فروشندگان، در شغل خدمات پرداخت يا پي.اس.پي هنوز هم زياد به نظر مي‌رسد. يكي از شاهدان اين ماجرا، برخورد فروشندگان در هنگام استفاده از كارت است. پاره‌اي از آنها در هنگام خريد يا تخفيف نمي‌دهند، يا بهانه‌اي براي استفاده از پوز ذكر مي‌كنند، يا اگر مي‌دانستند كه شما مي‌خواهيد از پوز استفاده كنيد، قيمت جنس را بيشتر مي‌نمودند.

     براي جذب اين معنا، بياييم خود را به جاي چند نوع از فروشندگان قرار دهيم و بدي‌هاي نصب پوز را هم منصفانه بررسي نماييم. تفاوت تهران با شهرهاي كوچك و شهرستان‌ها را هم بايد ملاك سنجش قرار دهيم. هر چه باشد حدود 50 درصد از اصناف در شهرستان‌ها هستند و تعداد پوزهاي محاسبه شده ما بر مبناي آنها نيز مي‌باشد.

     اگر فقط آمارهاي خارجي را بدون تطابق همه جانبه ملي مرور كرده و معيار قرار دهيم، يا فقط مزاياي آنرا براي مديران خود ذكر كنيم، بعد از مدتي، خودمان نيز مسخ شده و اطلاعات يك جانبه خود را باور مي‌كنيم. توصيه قبلي بانك مركزي را براي حداقل كارمزد، 5 / 1 درصد و كارمزد مورد قبول شركت‌هاي پي.اس.پي را يك درصد فرض كرده و فعلا با ميزان يك درصد كارمزد، محاسبات را انجام مي‌دهيم.

1- ميوه فروشي‌هاي متوسط و بزرگ. اين ميوه فروشي‌ها مساحتي بيش از 30 متر مربع داشته و بين 500 هزار تا 3 ميليون تومان در روز فروش دارند. بنا بر يك درصد كارمزد، بين 5000 تا 30 هزار تومان در روز و حدود 125 هزار تومان تا 750 هزار تومان در ماه كارمزد بايد بپردازند. اما قرار نيست كه تمام خريدهايشان را با كارت انجام دهند كه چندان هم خوش آيند پول الكترونيك نيست؛ بنابراين ما نصف اين مقدار را فرض مي‌كنيم كه بايد خريد نمايند. به عبارت ديگر اگر حقوق ماهانه يك كارگر ساده را 125 هزار تومان فرض كنيم، بين نيم نفرماه تا 3 نفرماه كارگر ساده بايد كارمزد بپردازند.

2- پزشكان عمومي، متخصصان، دندانپزشكان و داروخانه‌ها. داروخانه‌ها با بقيه كمي فرق دارند، زيرا درآمد آنها براساس سود دريافتي از مشتري نيست و معمولا درآمد زيادي ندارند. براي داروخانه توصيه مي‌شود كارمزد اندكي حدود 3 هزارم دريافت نماييم. فرض كنيم كه درآمد روزانه بقيه از چند صد هزار تومان تا يك ميليون تومان باشد. دندانپزشكي كه از حدود 30 مريض خود حدود 500 هزار تومان دريافت مي‌كند، 5000 تومان كارمزد در روز، زياد جلوه مي‌كند. زيرا در طول ماه، معادل حقوق منشي اوست. براي پزشكاني ديگر هم كه حدود اين مقادير و بيش از اين مقدار درآمد دارند، كارمزد يك درصد باز هم بيشتر مي‌شود. پاره‌ي بزرگي از پزشكان ما كمي حسابگر و خسيس هم هستند.

3- زرگران. اين صنف نيز در بسياري از فروش‌هايشان كه مبالغ بالايي دارند، راغب به استفاده از پوز نيستند. در موارد زيادي از فروش‌ها، مقدار سود كم است و نمي‌توان كارمزد بدون سقف طلب كرد. بنابراين بسياري از فروش‌هاي با مبلغ زياد از پوز دور مي‌شوند.

4- اصناف ديگر. معايبي كه  ذكر خواهيم كرد را اكثر اصناف تا اين لحظه دانسته‌اند يا بعد از نصب پوز، با آن آشنا مي‌شوند. بنابراين استفاده از پوز را زمان‌بر و زحمت اضافه مي‌دانند و به راستي كه چنين نيز هست. اجبار و دليلي مهم و قابل توجه براي استفاده از آن هم وجود ندارد. پس استفاده از پوز تبديل به قبول هزينه اضافه مي‌شود.

معايب نصب پوز به قرار زير است:

1- براي بسياري از فروشندگان مانند ميوه فروشي، قصابي، سوپر ماركت، شيريني فروشي و غيره تاخير در پرداخت ايجاد مي‌كند و صف را طولاني مي‌نمايد.
2- براي فروشندگاني از نوع بند 1، كارمزد يك درصد غير منطقي بوده، قابل قبول نيست و با اكراه آنرا مي‌پذيرند. پول نقد براي آنها راحت‌تر است و از لحظه وصول قابل واگذاري و مصرف است.
3- بعضي از اصناف از حسابرسي واهمه دارند و خيال مي‌كنند كه اطلاعات مالي و فروش آنها در اختيار ديگران قرار خواهد گرفت. بدون اقدام مناسب از طرف دولت، اين مشكل هرگز برطرف نخواهد شد و عامل بازدارنده مهمي در استفاده وسيع از پوز خواهد بود.
4- فروشندگان ميزان كارمزد را عملا به مبلغ خريد اضافه مي‌كنند و كمي تورم را بالا مي‌برند.
5- كاربرد پول در ايران راحت تر از پوز است. از هنگام دريافت پول از مشتري  قابل خرج است و ميزان تقلب آن هم چندان قابل توجه نيست كه مشكلي ايجاد كند. واريز به حساب فروشنده هم مشكلاتي دارد كه تاخير و مغايرت‌ها از آن جمله است.
6- بعضي از پذيرندگان و بانك‌ها، هزينه فروشندگان را دير پرداخت مي‌كنند. چند روز هم براي بعضي‌ها زياد است.
7- اشغال يك خط تلفن در مشاغل پرتردد.

در شهرهاي كوچك و شهرستان‌ها  

     با توجه به پايين‌تر بودن سطح زندگي در شهرهاي كوچك و شهرستان‌ها، بايد درصد كارمزد را كمتر از تهران در نظر گرفت. اين موضوع در مورد پاره‌اي از مشاغل مانند هتل‌ها، اماكن دولتي و فروشگاه‌هاي بزرگ كه تعداد اندكي دارند صادق نيست اما فروشگاه‌هاي ديگر در اكثريت هستند.

نتيجه گيري:

     در مجموع پيشنهاد مي‌شود كه حتي به قيمت كم شدن مقطعي درآمد شركت‌هاي پي.اس.پي، كارمزد براي اصناف مختلف و شهرهاي مختلف، متفاوت تعيين شود. بعضي از آنها 3 هزارم، بعضي 4 هزارم، بعضي نيم درصد و حداكثر يك درصد براي ديگران تعيين شود. سقف كارمزد هم به صورت پلكاني و حداكثر قابل قبول و جذاب براي اكثر مشاغل داشته باشد. اما ميانگين كارمزد از نيم درصد بالاتر نرود.