خاورميانه و كارت‌هاي بانكي


     كليه كارت‌هاي اعتباري و نقدي خاورميانه و آفريقا در انتهاي سال 2004 به 50 ميليون عدد رسيد. عمده اين كارت‌ها متعلق به ويزا و مستركارت است كه بالغ بر 98 درصد از كل مي‌شود. كشور تركيه را ديگر براي مقايسه ذكر نمي‌كنيم. هم از اين جهت كه در اين زمينه با كشورهاي اروپايي مقايسه مي‌شود و از بسياري از آنها هم جلوتر است، هم از اين جهت كه به دلخواه خود و كمي هم بطور جغرافيايي اروپايي حساب مي‌شود. اما وضع خاور ميانه‌اي‌ها با توجه به جمعيت كم و دلارهاي مفتي كه از نفت خدادادي و سرسپردگي آمريكا و انگليس بدست مي‌آورند، چندان بد نيست. جدول 1 آمار 10 كشور اول خاورميانه را براي كارت‌هاي اعتباري ويزا و مستركارت در سال 2004 نشان مي‌دهد.

جدول 1 - كارت‌هاي اعتباري ويزا و مستركارت خاورميانه در سال 2004

كشور كل مصرف
(ميليون دلار)
مصرف
خريد
(ميليون دلار)
تعداد كارت
(هزار)
كل تراكنش
(هزار)
تراكنش خريد
(هزار)
جمعيت
(هزار)
فلسطين 21408 21057 3387 404170 401936 6276
امارات 3716 3079 1530 33577 31391 2563
عربستان 2349 1675 741 11070 8953 26417
مصر 1395 673 1160 12625 6955 77505
كويت 1331 750 326 6630 4286 2335
لبنان 845 448 323 5121 2977 3826
بحرين 433 378 172 3231 2986 688
قطر 415 281 137 2507 1845 863
اردن 309 205 126 2122 1551 5759
عمان 163 79 127 1036 618 3001

امارات 1606079، عربستان شامل 5576076، كويت شامل 1291354، بحرين شامل 235108، عمان شامل 577293 نفر كارگران و افراد غير بومي است.

     آمارهاي كل مصرف و خريد در بعضي از كشورها جالب است. در فلسيطن تقريبا مقدار دريافت پول از كارت اعتباري صفر است ولي در مصر و كويت زياد است. بد نيست نگاهي تحليلي به آنها بياندازيد. جدول 2 آمار 10 كشور اول خاورميانه را براي كارت‌هاي اعتباري ويزا و مستركارت در سال 2004 نشان مي‌دهد.

جدول 2 - كارت‌هاي نقدي (دبيت) ويزا و مستركارت خاورميانه در سال 2004

كشور كل مصرف
(ميليون دلار)
مصرف
خريد
(ميليون دلار)
تعداد كارت
(هزر)
كل تراكنش
(هزار)
تراكنش خريد
(هزار)
جمعيت
(هزار)
عربستان 60616 5693 5733 274790 36193 26417
كويت 12096 2145 1434 37013 8596 2335
امارات 8795 613 1568 32685 9533 2563
عمان 2400 52 708 13576 706 3001
اردن 2154 54 1221 16279 787 5759
لبنان 2058 88 543 11890 1159 3826
قطر 1439 97 194 5510 952 863
فلسطين 164 162 158 5020 4982 6276
مصر 150 15 203 1310 181 77505
بحرين 3 2 / . 87 13 1 688

     تفاوت‌هاي كارت نقدي بسيار جالب است. عربستان تقريبا تمام مصرفش را دريافت پول تشكيل مي‌دهد و فلسطين تقريبا تمام مصرفش را خريد تشكيل مي‌دهد. نكته مهمي كه بايد توجه داشت اينست كه يكپارچگي انساني و فرهنگي در كشورهاي عربي با توجه به كارگران غير بومي متنوع بوده و بايد مد نظر قرار گيرد. نكته ديگر مسلمان بودن اكثريت اين كشورها و رايج بودن قوانين بهره و سود در آنها است كه مصرف هر نوع كارت را متاثر مي‌كند.