شرخر و شرفروش دنياي کارت

     شرکت‌هايي که در زمينه خريد قسط‌هاي معوقه کارت‌هاي اعتباري در آمريکا فعاليت مي‌کنند، در سال گذشته 63 ميليارد دلار خريد داشته‌اند که يا مستقيم و بي‌واسطه از اعتبار دهندگان بوده يا از خريداران ديگر ابتياع گرديده است. شرخري و وصولِ مطالبات معوق هم، دنيايي دارد. يکي از نکاتش اينست که شما مي‌توانيد از شرخران ديگر هم شري (قسط يا دين يک مقروض) را خريداري نموده، با زور، قانون، كلك، امور فرا قانوني و ... مطالبه نماييد. در هر صورت اين کار وکيل و آدم‌هاي بيکار احتياج دارد که در کار خود متخصص بوده، کفش آهني، فك قوي و لباس چرمي با يقه دو لبه داشته باشند. در سال 2003 ميزان خريد، 57 ميليارد دلار بوده که 10 درصد کمتر از سال 2004 مي‌باشد.
     البته موارد و مقروضان ديگري هم در زمينه‌هاي خدمات عمومي، مخابرات، وام ماشين و منزل، هزينه‌ي پزشکي، بيمه و غيره هم بوده است که حدود 14 ميليارد دلار مي‌شوند. ده خريدار بالاي فهرست اين خريداران، 63 درصد از بدهي‌ها را خريداري کردند. اما تا اينجا که رسيديم سوال اينست که هر دلار بدهي را چند مي‌خرند و شرايط قيمت گذاري چيست که در جدول شماره‌ي 1 مي‌آوريم.

قبل از سال 1993 بدهي و معوقه کارت‌هاي اعتباري فروخته نمي‌شد. صادر کنندگان کارت کار را به وکلا و موسساتي واگذار کرده و درصدي از بدهي را به آنها واگذار مي‌کردند. در چند سال اول، فقط يک سوم بدهي‌ها وصول مي‌گرديد و کارمزد وکلا 35 درصد آنچه وصول کرده بودند مي‌شد. بنابرين حدود 12 سنت به ازاي هر دلار براي صادر کننده کارت و دهنده اعتبار باقي مي‌ماند.
     با اين دردسرها، تعداد زيادي از صادر کنندگان کارت شروع به اجراي طرحي جديد که فروش بدهي معوقه بود نمودند حتي وقتي که هنوز به معوقه بودن آن يقين نداشتند و تنها 90 روز از سر رسيد آن گذشته بود. اين باعث شد که صادر کنندگان کار در ابتدا، بدهي‌هاي معوق را به 12 سنت بفروشند و منتظر دريافت شدن دو برابر اين مقدار بعد از 18 تا 36 ماه و حتي بيشتر نشوند. بنابرين شغل جديدي را براي وکلا و بعضي از موسسات پايه‌گذاري کردند.
     اما فروشندگان چه بدست مي‌آورند؟ خريداران اقساط معوق کارت‌هاي اعتباري در سال 2004 مبلغ 47 / 2 ميليارد دلار به فروشندگانِ اقساط، پرداخت نمودند. به عبارت ديگر 4 / 5  سنت به ازاي هر دلار که مي شود 4 / 5 درصد از بدهي‌هاي معوق. در سال 2003 مبلغ 29 / 1ميليارد دلار پرداخت شد که مي شود 5 / 3 سنت به ازي هر دلار.
     بدهي‌هايي که تازه سر رسيد آنها گذشته است ( 180روز) و به وکلا واگذار نشده، هر دلار آن 13 سنت خريداري شد. اما بعد از آن و در فروش دست اول موسسه يا (شرخر اول) به 11 سنت فروخته شد و در فروش دست دوم به 5 / 6 سنت و در فروش دست سوم به 5 / 5 سنت رسيد. اما بدهي‌هايي که از دسترس هر نوع قانوني فراتر رفتند و فقط با زور مطالبه مي‌شوند، با ميانگين 1 سنت فروش رفتند. در اينجا لازم است که اصطلاحاتي را بيان کنيم که در جدول 2 دسته بندي شده است.

اما مبالغ بازيابی شده از مبالغ مشکوک‌الوصول به 10 درصد آن بالغ گرديد که ميزان لاوصول را در سال 2004 به 48 ميليارد دلار رساند. به عنوان نمونه 10 خريدار ممتاز اقساط معوقه کارت‌های اعتباری را در جدول 3 ذکر می‌کنيم. تعداد خريداران قابل توجه در امريکا كمتر از 100 عدد می‌باشند.