خودپرداز بفروشيم يا پوز


     با اين فرض كه يك دستگاه خودپرداز ان.سي.آر يا زيمنس حدود 15 ميليون تومان و يك دستگاه پوز اينجنيكو يا معادل آن حدود 250 هزار تومان است، ميتوان گفت كه هزينه يك دستگاه خودپرداز، حدود 60 برابر يك دستگاه پوز است و در آينده نزديك قيمت پوز مقداري هم پايين‌تر مي‌آيد. هزينه نگهداري خودپرداز براي بانك، كمرشكن است و هزينه نگهداري پوز براي فروشگاه تقريبا صفر است. نيز در حال حاضر شركت‌هايي كه خدمات پشتيباني براي دستگاه خودپرداز ارايه مي‌دهند، حدود 230 هزار تومان براي نگهداري يك ماه آن دريافت مي‌كنند كه تقريبا معادل يك دستگاه پوز است. البته اين مقدار بعد از يك سال كه از دوره ضمانت دستگاه گذشت دريافت مي‌شود و تا سال‌هاي بعد هم ادامه پيدا مي‌كند.

1- اگر بخواهيم معادل پوزهاي ايران را با دستگاه خودپرداز از نظر قيمت بيابيم، 20هزار دستگاه پوز ايران تا اين تاريخ، با حدود 333 دستگاه خودپرداز معادل است. حال اگر به ميزان 300 هزار پوز كه براي ايران برآورد شده كه پول الكترونيكي را در وضعيت خوب نگه داشته و اداره كند دقت كنيم، معادل آن حدود 5 هزار خودپرداز مي‌شود كه الان در ايران مقداري كمتر از اين ميزان وجود دارد.

2- دستگاه خودپرداز در شركت‌هاي پي.اس.پي تقريبا قرارداد تعمير لازم نداشته، پيچيده نيستند و به صورت موردي تعمير مي‌شوند. به عبارت ديگر شركت‌هاي پي.اس.پي چون داراي كارمندان تخصصي مي‌باشند، مي‌توانند خودشان اين كار را انجام دهند و فقط به چند دستگاه اضافه يا قطعات يدكي احتياج دارند. اضافه بر اين، شركت‌هاي پي.اس.پي معمولا در سراسر ايران پخش مي‌شوند و تعهد دارند كه فوري مشكل خرابي دستگاه را بر طرف سازند. بنابراين دستگاه را فوري تعويض كرده و دستگاه خراب را مي‌توانند با تامل تعمير كنند. اما اگر مانند غير ايراني‌ها عمل كنيم كه دستگاه را فروشگاه تهيه مي‌كند، در آنوقت ممكن است كه شركت‌هاي تامين كننده دستگاه پوز شركت پي.اس.پي نباشد و شركت فروشنده مانند نماينده اينجنيكو يا ساژم يا اشلامبرگر آنرا تامين و نگهداري كند كه در آن زمان به دو صورت قراردادي يا موردي مي‌توان عمل كرد.

3- حاشيه سود دستگاه خودپرداز و پوز به علت رقابت شديد پايين است. بنابراين اگر سودي در موارد ديگر مانند تعمير و نگهداري و ارايه خدمات جنبي متصور نباشد، فروش اوليه با توجه به ضمانت كالا، چندان سودآور نيست.

4- شركت‌هاي پي.اس.پي نيز به علت رقابت شديد، نبودن زمينه‌هاي فرهنگي و اجتماعي ايران، حاشيه سود ناچيزي خواهند داشت. در حال حاضر نيز يا براي زمينه سازي فرهنگي يا به اميد سود آتي در حال ضرر دادن هستند. بنابراين برايشان سودآور نيست كه دستگاه پوز را از شركت واسطه يا نماينده‌اي كه درصدي روي قيمت محصول مي‌كشد خريداري نمايد. مثال اين كار شركت تجارت الكترونيك پارسيان است كه خريد و نگهداري و توسعه دستگاه مورد نظرش را از ابتدا تا انتها خود بر عهده دارد. مزيت اضافه اين كار برايش اينست كه چون فروشنده مربوطه چندان بزرگ و معتبر نيست، بهتر مي‌تواند با او توافق كند و كنار بيايد و سفارش‌هاي خاصي بدهد كه برايش انجام دهند.

با اين توضيحات و مواردي ديگر كه ذكر نگرديد، مي‌توان حدس زد كه فروش دستگاه پوز در مقايسه با دستگاه خودپرداز، از سود كمتر و زحمت بيشتري برخوردار است كه معمولا حرفه‌اي‌ها سراغ آن نمي‌روند. بانك‌هاي ايران بنا دارند كه حدود 5 هزار پوز ديگر هم تا مدتي ديگر خريداري كنند. راحت مي‌توان مقايسه كرد كه فروش و ارايه خدمات بعد از فروش 300 هزار پوز ساده تر است يا 5 هزار دستگاه خودپرداز.

اما نكته آخر اينكه هر دستگاهي احتياج به تعمير و نگهداري دارد. چه صاحب آن فروشگاه باشد، چه يك شركت پي.اس.پي. ميزان خرابي آنست كه تعيين كننده مقدار مراجعه به تعميرگاه است كه درباره پوز بايد بسيار كم باشد چون داراي قطعات مكانيكي نيست و كمي تميز كاري احتياج دارد. پس وجود 300 هزار دستگاه پوز، براي خود بازاري براي تعمير و نگهداري توليد مي‌كند.