بالاخره وزارت دارايي ايران دست به كار شد و بانك ملت را به عنوان برترين بانك تجاري دولتي ايران در سال 1382 با استناد به
ارزيابي صورتهاي مالي حسابرسي شده و نظرات نمايندگان دولت در مجمع عمومي
عادي ساليانه بانكها و ... انتخاب نمود. وزير
محترم اقتصاد آقاي سيد صفدر حسيني، لوح تقديري
به جناب آقاي منوچهري مدير عامل بانك ملت اهدا نمودند كه پيشنهاد ميشود
بجاي لوح تقدير مجله دِ-بنكر
(TheBanker)
مورد استفاده تبليغاتي واقع شود! اين واقعه
را به فال نيك گرفته و اميدواريم به نحوي در سالهاي بعد ادامه يابد كه ما
را از مقايسه شدن توسط نشريات خارجي و تبليغ اين موضوع بي نياز گرداند. اين
بررسي يكي از پركارترين و حجيمترين محاسباتي بود كه در تاريخ مقايسه
بانكهاي ايراني رخ داده و رتبه كلي
بانكهاي تجاري دولتي را مشخص نموده است.عملكرد مالي بانكهاي كشور از سه مولفه:
1- ساختار
2- سودآوري
3- رشد
تشكيل شده است. براي محاسبه كارايي نسبي بانكها از روشي علمي بر پايه مدلهاي رياضي به نام تحليل پوششي دادهها استفاده شده كه تعميمي بر مدلهاي اساسي است و در سال 1978 ميلادي ابداع گرديده است. نتايج اين روش در بخش ساختار سرمايه عبارت است از:
1- حاشيه عمليات (سود عملياتي به جمع داراييها)
2- كيفيت دارايي (داراييهاي درآمدزا به كل دارايي)
3- مطالبات معوق و سررسيد گذشته به تسهيلات
4- هزينه مطالبات مشكوك الوصول به تسهيلات
و در بخش سودآوري عبارت است از:
1- بازده دارايي (سود قبل از كسر ماليات به كل دارايي)
2- بازده حقوق صاحبان سهام (سود قبل از كسر ماليات به حقوق صاحبان سهام)
3- حاشيه سود (سود دريافتي منهاي سود پرداختي به متوسط كل دارايي)
4- خالص مابهالتفاوت سود (سود دريافتي به تسهيلات منهاي سود پرداختي به سپردهها)
5- تسهيلات به سپردهها
6- درآمد عملياتي
7- كارمزد دريافتي
و در بخش رشد عبارت است از:
1- نرخ رشد سود قبل از كسر ماليات
2- نرخ رشد تسهيلات
2- نرخ رشد سپردههاي موثر
4- نرخ رشد درآمد
5- سهم سپردههاي موثر
6- سهم تسهيلات
روش كارايي نسبي، احتياج به روشهاي مكملي دارد كه بدانيم عملكرد حال ما نسبت به گذشته خود و ديگران چه تغييراتي داشته است. براي اين كار روشهاي مختلفي وجود دارد كه مهمترين آنها شاخص بهرهوري مالمكوئيست (Malmquist) ميباشد كه حاصل ضرب تغييرات كارايي در تغييرات تكنولوژي يا مرز كارايي است. شاخص بهرهوري مالمكوئيست در سه بخش ساختار سرمايه، سودآوري و رشد محاسبه گرديده و در نهايت از ادغام اين سه بخش، عملكرد مالي بانكها محاسبه شده است.
بانكهاي ايران از 18 ماه قبل، آمار و اطلاعات بسياري را گردآوري كرده و در اختيار وزارت دارايي قرار دادند. اطلاعات دريافت شده توسط متخصصين بانكي، آمار و فنآوري اطلاعات تحليل و بررسي شده و بعد از خلاصه سازي در يك جلد كتاب توسط وزارت دارايي منتشر گرديد. جدول رتبه كلي بانكهاي تجاري طي سالهاي 1380 الي 1382 و بر اساس ميانگين هندسي سال 82 به قرار زير است: