رايانههاي شخصي و آلودگي محيط زيست
آيا هرگز فكر كردهايد كه روشن ماندن يك
رايانه منجر به آلودگي هوا شود؟ يا دور ريختن آن منجر به آلودگي خاك و محيط
زيست شود؟ در تحقيقي كه در دانشگاه بين المللي توكيو انجام شده است معلوم
گرديده كه براي توليد يك رايانه شخصي معمولي، 10 برابر وزن آن سوخت فسيلي و
مواد شيميايي مصرف ميشود. ميدانيم كه بيشتر برق مصرفي ما نيز از
نيروگاههاي فسيلي و اتمي بدست ميآيد و درصد كمي از آن از نيروگاههاي آبي
بدست ميآيد. مصرف سوخت فسيلي علاوه بر توليد گازهاي سمي و سرطانزا، به
گرم شدن كره زمين نيز كمك ميكند كه ضايعات زيست محيطي به همراه دارد.
متاسفانه عمر كوتاه فنآوري اطلاعات باعث دور ريختن مونيتورها و رايانههاي
ما در كمتر از 5 سال در كشورهاي پيشرفته و حدود 7 سال در كشورهاي در حال
توسعه ميشود. نرم افزارهاي جديد احتياج به سختافزار سريعتر و بهتر دارند،
مانيتورها هم روز به روز بهتر و جديدتر ميشوند. اين مشكل در كشورهاي
پيشرفته و در حال توسعه بيشتر خودنمايي ميكند.
معدوم كردن وسايل رايانهايي مانند باطريهاي موبايل
و قابل شارژ، رايانهها و مواردي مانند آن احتياج به كارخانههايي دارند كه
آنها را بازيافت نموده و به طريق علمي معدوم يا در محلي مناسب و امن دفن
نمايند. دور ريختن رايانهها باعث آلوده شدن محيط زيست ما به انواع سموم و مواد
شيميايي خطرناك ميشود. باطريهاي اسيدي، خشك، قابل شارژ كوچك و بزرگ،
مدارات چاپي الكترونيكي، انواع خازن، ترانزيستور، آيسي و غيره ميتوانند
خاك را تا چندين نسل بعد و در مواردي تا ابد آلوده كنند.
مواردي از مواد شيميايي كه در رايانهها يافت ميشود، به قرار زير است:
1- سرب، در لامپهاي اشعه كاتوديك و لحيم در صفحات و مدارات چاپي
2- ارسنيك، در لامپ تصويرهاي قديمي
3- سلنيوم، در مدارات چاپي و يكسو كنندههاي منبع تغذيه
4- پلي بروميد، براي نسوز كردن بدنههاي پلاستيكي، سيم و كابل و مدارات
چاپي
5- ترياكسيدآنتيموان، براي جلو گيري از آتش سوزي
6- كادميوم، درنيمههاديها و مدارات چاپي
7- كروم، در قطعات فولادي براي تقويت آنها
8- كبالت، در قطعات فولادي براي تقويت و حالت مغناطيسي آنها
9- مس، در سويچها و سيمها
معدوم كردن وسايل رايانهايي بايد تحت نظر سازمان
حفاظت محيط زيست قرار گرفته و شركتها يا سازمانهايي براي اين كار تشكيل
شوند. در غير اينصورت، در چند سال آينده شاهد آلودگي شديد محيط زيست
خواهيم بود. كافي است به آينده خريدهاي چندين هزار عددي سازمانها،
بانكها، وزارتخانهها خريدهاي خانگي و شركتهاي بزرگ فكر كنيم.