آمارهای دنيا نشان میدهند که حدود 35 درصد از خريدها توسط کارت پرداخت انجام میشود. اگر تلاش تمام بانکهای ايران و بانک
محترم مرکزی برای ترويج
خودپرداز، پوز، کارت مغناطيسی و هوشمند، نصب حداقل 300 هزار پايانه
فروشگاهي يا پوز با قيمت تقريبی 900 ميليارد ريال، نصب 15 هزار دستگاه
خودپرداز و عابر بانك با قيمت تقريبی 3 تريليون ريال و صدور حداقل 100
ميليون کارت، توام با موفقيت باشد، حدود 35 درصد از گردش پول نقد کم
میکند! اين راهی است که بانک های ايران با همه هزينه و دردسرهايش، آنرا
پذيرفته اند. اما از چک غافل نشويم.همان آمارهای دنيا نشان میدهند که حدود 35 درصد از خريدها نيز توسط چک انجام میشوند و مقدار متوسط هر چک حدود 60 دلار (50 هزار تومان) است. چکهای اشخاص در رستورانها و فروشگاهها به سادگی پذيرفته میشوند. با تمام اين حرفها، هنوز خلاف و مشکلات چک وجود داشته و مقداری از آن توسط بيمه حل میشود و مقداري نيز به دليل مزايای پرداخت با چک، تحمل ميشوند.
میدانيم که پرداخت با چک، برتریهايی نسبت به کارت دارد و موارد کاربرد آن بيش از کارت است. خصوصا اينکه آنرا ميتوان در موارد زيادی که دسترسي به دستگاه پوز نداريم، بکار برد.
در ايران نيز بايد فکری برای آن کرد، زيرا نمیشود كه تمام موارد پرداخت با چک را با کارت جبران نمود. به عنوان مثال، هنوز بسياری از پرداختهای ما، بين دو شخص است که هيچ يک به طور معمول دارای پوز نيستند.
برای پذيرش چکهای خرد توسط فروشندگان، طرح زير پيشنهاد میشود:
1- هر بانک برگههای چک جديد با متنی برای تضمين چک، رنگ و علايم ويژه چاپ کند. البته اين كار واجب نيست. بلكه ميتوان كارتي پلاستيكي براي مشتريان معتبر صادر نمود كه در آن موارد زير درج شود:
الف- عكس مشتري
ب- امضاي مشتري
پ- مدت اعتبار كارت
ت- اعتبار قابل استفاده در هر برگ چك (به صورت درشت و بزرگ)
ث- شماره اعتبار (اين شماره توسط فروشنده در پشت چك درج ميگردد)
2- حداکثر مبلغ هر برگ چک تا سقف 500 هزار ريال (يا مقداري ديگر) توسط بانك مربوطه تضمين شود. بديهی است که در صورت بيشتر بودن مبلغ چک و دارا بودن موجودی، تمام وجه چک پرداخت میشود.
3- به هر فرد در هر لحظه، فقط يک دسته چک 25 برگی تسليم شود.
4- دسته چک جديد فقط در صورتی داده شود که حداقل 20 برگ از دسته چک قبلی نقد شده باشد.
5- با نقد شدن 20 برگ از دسته چک قبلی، دسته چک جديد به آدرس مشتری پست شود.
6- چک تضمين شده فقط به مشتريانی داده شود که از اعتبار لازم برخوردارند يا ضمانت کافی نزد بانک میسپارند.
7- اين محصول توسط هر بانک بيمه شود.
8- برای اين محصول، کارمزد کمی که جبران بيمه و خلاف را بکند، اخذ شود.
با انجام اين کار، 35 درصد از معاملات نقدی با استفاده از چک صورت میگيرد و رسوب پول در بانکها زيادتر شده و جبران کارمزد و هزينههای ديگر را مینمايد. علاوه بر اين میتوان گفت که ميزان خلاف صورت گرفته در هر سال، کمتر از ميزان صرفهجويی در چاپ پول نقد است.
راه راست: اصل اين طرح متعلق به آقای عبدالحميد منصوری، معاون اجرايي شرکت کاسپين، متعلق به بانک پارسيان بود که با مقداری دخل و تصرف و مختصر نويسی تقديم خوانندگان محترم گرديد. آدرس ايشان mansouri@caspco.com است. اگر معادل يا مشابه آن در نقطهايي ديگر يا نزد شخصي ديگر يافت شد، ما را مطلع فرماييد تا متذكر شويم. از راهنمايي ما دريغ نفرماييد.